• Cà phê Việt Nam và những lựa chọn cạnh tranh

    Do khó cạnh tranh về giá thu mua hay xuất khẩu, doanh nghiệp cà phê Việt Nam chỉ có 2 lựa chọn cạnh tranh: thị trường ngách hoặc là tạo sự khác biệt.


    Trong thời gian gần đây, các doanh nghiệp cà phê trong nước gặp nhiều khó khăn; nhiều doanh nghiệp phá sản. Ngược lại các doanh nghiệp cà phê nước nước ngoài tồn tại và có thị phần thu mua ngày càng mở rộng.

    Nguyên nhân, theo ý kiến các doanh nghiệp trong nước, là vì doanh nghiệp nước ngoài có quy mô vốn lớn hơn và chịu lãi suất vay thấp hơn. Các doanh nghiệp này thường thu mua ở giá cao hơn và thanh toán sớm hơn.

    Tuy nhiên, những nguyên nhân trên thật ra chỉ là ngọn của vấn đề. Bài viết này sẽ đi sâu vào tìm hiểu điểm khác biệt để giải thích sự đối lập về kết quả hoạt động giữa hai nhóm doanh nghiệp trong và ngoài nước.

    Doanh nghiệp cà phê nước ngoài: họ là ai?

    Các doanh nghiệp cà phê nước ngoài có công ty mẹ là các công ty đa quốc gia như Olam, ED&F Man, Neumann Kaffee Gruppe, Nedcoffee BV và Armajaro Trading. Thông tin về các công ty mẹ được cung cấp ở bảng sau:

    Tên công ty
    Năm thành lập Xuất xứ Lãnh thổ hoạt động Lĩnh vực kinh doanh
    Olam
    1989 Singapore 65 nước Mua bán các hàng hóa như ca cao, cà phê, hạt điều, vừng, gạo, bông, sản phẩm gỗ, phân bón, cao su, dầu cọ…
    Cung cấp dịch vụ tài chính liên quan đến hàng hóa bao gồm quản lý rủi ro, tạo lập thị trường và quản lý quỹ.
    Đầu tư các dự án trồng cà phê, sản xuất phân bón, nhà máy chế biến nông sản và bán sản phẩm nông sản đóng gói ở châu Phi.
    ED&F Man 1783 Anh (Luân Đôn) 50 nước Mua bán hàng nông sản như đường, cà phê, năng lượng sinh học, dầu động thực vật.
    Tiếp vận, môi giới và vận chuyển hàng khô.
    Cung cấp dịch vụ tài chính bao gồm môi giới hàng hóa, ngoại hối, trái phiếu, dịch vụ quản lý rủi ro và công cụ phái sinh.
    Neumann Kaffee Gruppe 1988 Đức (Hamburg) 28 nước Trồng và quản lý trang trại cà phê.
    Chế biến, xuất nhập khẩu cà phê và cà phê hòa tan.
    Tiếp vận, vận chuyển và trữ cà phê.
    Quản lý rủi ro và dịch vụ tài chính.
    Nedcoffee BV 2004
    (Amtrada 1930)
    Hà Lan (Amsterdam) 5 nước Mua bán, chế biến cà phê.
    (Quản lý rủi ro là một phần quan trọng, được thực hiện tại Amsterdam)
    Armajaro Trading 1998 Anh (Luân Đôn) 15 nước Mua bán nông sản bao gồm ca cao, cà phê và đường.
    Cung cấp dịch vụ quản lý rủi ro và công cụ tài chính như hợp đồng kỳ hạn

    Từ bảng trên có thể thấy, ngoài quy mô và lãi suất vay, các doanh nghiệp nước ngoài còn có những ưu thế sau:

    1. Về mô hình kinh doanh, doanh nghiệp nước ngoài thực hiện tất cả các khâu trung gian để mang cà phê từ vườn trồng đến cổng nhà máy đóng gói. Họ có mặt ở nhiều nước, sở hữu kho chứa ở nhiều điểm trung chuyển, có trụ sở chính ở các cảng hoặc các trung tâm giao dịch lớn, kiểm soát được tất cả các khâu trong quá trình tiếp vận, do đó có lợi thế về thông tin, phân bố rủi ro và giảm chi phí.

    Lợi thế thông tin giúp dự báo xu hướng giá và quyết định mua/bán, trữ hàng tốt hơn. Việc mua hàng từ nhiều nước giúp kiểm soát chi phí và thương lượng dễ dàng hơn; công ty có thể dùng giá mua thấp hơn ở một nước để bù giá mua cao hơn ở một nước khác. Chi phí thấp hơn giúp doanh nghiệp có thể chào mua mức giá cao hơn đối với nông dân.

    2. Các doanh nghiệp nước ngoài rất chú trọng vào việc quản lý rủi ro và sử dụng các công cụ tài chính. Bốn trong năm công ty (trừ NedCoffee) có cung cấp dịch vụ quản lý rủi ro và tài chính.
    Nếu bạn không loại bỏ rủi ro, rủi ro sẽ loại bỏ bạn.'
    Tom Gib
    Chặt chẽ trong quản trị rủi ro, trong một số trường hợp, sẽ làm chậm các bước ra quyết định hoặc giảm lợi nhuận. Tuy nhiên, trong khủng hoảng, quản trị rủi ro tốt là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp.

    3. Các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư sâu và không dàn trải ra bên ngoài chuỗi cung ứng của mình. Neumann và Olam đầu tư vào trồng cà phê. Olam sản xuất phân bón và nông sản đóng gói. ED&F Man hoạt động dịch vụ môi giới vận tải và vận chuyển hàng khô. Hoạt động sâu trong chuỗi cung ứng giúp công ty cắt giảm chi phí, rủi ro, có được thông tin và lợi thế đàm phán tốt với cả người mua và người bán.

    Cơ hội nào cho doanh nghiệp Việt Nam?

    Năm 2001, tôm sú Thái Lan bị bệnh chậm phát triển, cho đến nay vẫn chưa xác định được nguyên nhân. Dịch bệnh này đã mang đến sự chuyển đổi toàn bộ từ tôm sú sang tôm thẻ chân trắng, có giá thành thấp hơn và lợi nhuận cao hơn ở nước này. Hiện nay, Thái Lan đang là nước xuất khẩu tôm lớn nhất và thể hiện ưu thế cạnh tranh mạnh nhất ở Mỹ, Nhật và Châu Âu.

    Ở Việt Nam, câu chuyện của ngành cá tra là một câu chuyện tương tự “Tái ông thất mã”. Giai đoạn cuối những năm 1990 đến 2003, do các biện pháp cải tạo giống, tăng mật độ nuôi và giảm giá, xuất khẩu cá tra tăng trưởng vượt bậc vào thị trường Mỹ.

    'Kẻ mạnh sẽ sống, kẻ yếu thì chết. Máu sẽ đổ; nhưng sau những mất mát, một ngành công nghiệp hiệu quả hơn sẽ ra đời và tồn tại bền vững.'
    Ratan Tata

    Tuy nhiên, sự tăng trưởng này mang lại một kết quả không tốt khi Mỹ áp thuế chống bán phá giá cá tra vào năm 2003. Nhưng, chống bán phá giá ở Mỹ lại là một cơ hội lớn khi các doanh nghiệp Việt Nam, do không thể sang Mỹ, đã tìm ra các thị trường mới là Nga, Ukraina và Trung Đông.

    Nhiều doanh nghiệp phát triển nhanh, vươn lên dẫn đầu ngành do xuất khẩu vào các thị trường mới này. Tuy nhiên, việc tập trung phát triển nhanh và mạnh vào các thị trường mới nổi này một lần nữa gây tổn thất lớn cho các doanh nghiệp khi khủng hoảng kinh tế xảy ra trầm trọng kể từ 2007 trong đó Nga, Đông Âu và Trung Đông chịu ảnh hưởng nặng nề hơn các nền kinh tế phát triển khác.

    Như vậy, trong khó khăn lại có cơ hội. Và trong may mắn lại có thể chứa đựng nhiều rủi ro. Khủng hoảng, nhìn một cách tích cực, chính là cơ hội để doanh nghiệp tự xem xét và làm mới mình. Khủng hoảng cũng là lúc để đào thải các doanh nghiệp yếu kém, giảm bớt cạnh tranh và tăng thị phần cho các doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả. Sau khủng hoảng, lợi nhuận biên của ngành sẽ được tăng lên và chất lượng sản phẩm được cải thiện.

    Nói về ưu thế cạnh tranh của doanh nghiệp cà phê Việt Nam, cạnh tranh về giá thu mua hay xuất khẩu là việc rất khó làm đối với các doanh nghiệp này. Vì vậy, để cạnh tranh, chỉ có 2 lựa chọn: một là vào thị trường ngách, hai là tạo sự khác biệt. Sự khác biệt ở đây có thể là tập trung sản xuất các sản phẩm sạch, sản phẩm chất lượng cao, bổ sung vitamin, mùi hương, hoặc giảm caffeine. Thị trường ngách có thể là thị trường cho người già, trẻ nhỏ hay các vùng địa lý mới như châu Phi.

    Ngoài ra, các công ty nên xem xét việc tăng cường quản trị tài chính, quản trị rủi ro, đầu tư sâu hơn vào các khâu trong chuỗi cung ứng như trồng trọt, xuất nhập khẩu/sản xuất phân bón để cung cấp cho nông dân, hoạt động tiếp vận/hậu cần hay lập các văn phòng nước ngoài để xuất hàng và thu thập thông tin.
    Bản tin này đuợc lấy từ trong diễn đàn: Cà phê Việt Nam và những lựa chọn cạnh tranh Gửi bởi Cái Bang BMT ~> Xem bài gốc
  • 1 phút quảng cáo

Múi giờ GMT +7. Hiện tại là 14:23
Copyright © 2018 vBulletin Solutions, Inc. All rights reserved.
Cơ quan chủ quản: Công ty TNHH Media Agency
Partners: Diễn đàn chứng khoán | Digital Marketing Agency Việt Nam
Bản quyền © 2005-2018 TinhYeuPhuongNam
Sáng lập: TYPN - Tình yêu phương nam
Phát triển: Thành viên VBBForum - DakLak.Org - BMTvn.com
® Ghi rõ nguồn "BuonMaThuot.Org" khi phát hành lại thông tin tại website này